4. BOYUT NEDİR-HYPER CUBE


Bu yazının sonundaki videoyu mutlaka seyretmelisiniz. 4D bu videoda net bir şekilde anlatılmış...

Hepimiz x,y,z koordinatlarını biliyoruz. Ancak bilim adamları bizim bildiğimiz 3 boyutun dışında 10 boyutun var olduğunu iddia ediyorlar.

bilindiği üzere 3 boyutlu uzayda yaşıyoruz ve bütün uzayki cisimler 3 şeyden oluşyor en-boy-yükseklik , şimdi küçük bir ricam var kafanızı biraz yukarı kaldırarak içinde bulunduğunuz odanın köşelerinden birine bakmanız en iyi3 boyutlu uzayı buradan görebilirsiniz.

yani kısaca şu uzaydaki bütün nesneler 3 boyutludur. en boy ve yükseklikten oluşur.peki biz bir kağıda küp çizemezmiyiz tabiki çizeriz , her bir noktasında en boy ve yüksekliği temsil eden 3 adet çizgi çıkarıp bunları analitik kurallar ile birleştirirsek 2 boyutlu uzay üzerinde bir temsili küp çizeriz.


4. Boyuta Hoş Geldiniz.
(HYPER CUBE)
4. boyut var mıdır yok mudur diye umarım hala tartışmıyorsunuz .uzay bile 3 boyut lu ise nasıl 4. boyutlu uzay 3 boyutlu uzay içinde olabilir.Ama olmaması onu temsil edemeyeceğimiz anlamına gelmez nasıl kağıt içerisinde bir küp yoksa ama biz onu temsil edebiliyorsak 4 boyutlu hiper küpüde pek ala temsil edebiliriz.
MANTIK
şimdi her bir noktadan 3 çizgi çıkartık ve analitik olarak bunları birleştirdik.bu çizgilerimiz en-boy-yükseklik di şimdi 4 çizgi çıkardığımızı düşenelim ve bunlar en-boy-yükseklik-teta olsun (tetayı sadece hay ettim ) işte bu 4 eksenide bir leştirdiğimizde alın size 4 boyutlu uzay
ŞEKİL
Şekiller çok daha açıklayıcı oluyor .sadece her bir noktadan kaç çizgi çıktığına bakmanızı istiyorsunuz işte size hiper küpün şekli birde hayali boyutları 5-6-7-...-n olarak düşünün

Bilim adamları bu konu hakkında Minkowski ve Euclidiean geometri anlayışları ile birbirlerini yemektedir. Euclidiean teorisine göre, bildiğimiz uzay, x,y,z koordinatlarının yanı-sıra beynimizin algılayamadığı 4,5 hatta10 boyutun olduğunu belirtiyor. Minkowski mantığı ise bildiğimiz x,y,z ‘nin yanında 4. boyut olarak “zaman” kavramının bulunduğunu belirtiyor. Zaman kavramınında kendi içinde x,y’ye hatta bir de z’ye (paralel boyut) sahip olduğu düşünceleri göz önünde bulundurulunca varolan beynimizin de kaybolduğunu farkediyoruz. Bu yüzden derin nefes alıp, gündemimizin muhteşem meşguliyetlerinden 5dk zaman ayırıp bu oldukça ilginç konuyu biraz düşünelim.


Minkowski’nin geliştirdiği mantığı (Einstein’in ilk ortaya attığı) neredeyse isminin bir yerinde Star (Yıldız), Time (Zaman) veya Space(Uzay) bulunan tüm filmler, tüm oyunlar, tüm kitaplar kısacası her yerde defalarca izledik. Hatta sokaktan birini çevirseniz sorsanız uzay-zaman teoremi/relativitiy/izafiyet (bayağı uzun bir süre açlık anlamına geldiğini zannediyordum) nedir diye, bir cevap verirler mutlaka. Daha fazla detay için google’a başvurun:)

Benim asıl ilgimi çeken ve şu anki teknoloji ile bize daha yakın duran Euclidiean uzayında x,y,z’ye ek olarak birde 4. bir boyut olması. Bu boyutlar 10′a kadar gidiyor gibi gözüküyor ancak ben 4′ü tam anlamadım bu yüzden hep beraber bir anlamaya çalışalım:D Buradan 4D for dummies tarzı bir seri bulabilirsiniz. Herbiri muhteşem çizimler ile detaylandırılmış ama arabayı hayatında metal görmemiş birine anlatınca ne kadar anlar ki. (Sümerlere o kadar anlatmışlar uçak, roket, uzay muzay adamlar hala tabletlere yanan ok, uçan tanrılar çizmişler. Bkz. “12. gezegen” diye bir kitap, kaynak var ama tuhaf yinede.)

Not: Anlatım önce 2Boyuttan başlıyor sonra 3′e geçilip 2-3-4 boyut arasında sürekli kıyaslamalar yapılıyor. Herşeye bakmanızı tavsiye ederim sonra ne anladığınızı yazarsanız daha makbule geçer.

Not1.5: Bir yerlerde gördüm sinemalarda 4. boyut, sinemanın 3 boyutlu filme göre hareket etmesiymiş.(?)Normal boyut anlamında değil yani.

Not2: Yaaa:), hiç bazı kanallardaki 4. mü 5.mi boyuttaki gibi kolay değil. Akşama iyi bir çocuk olduğunda bir yerlerden bulgur, börek, çörek, nur çıkmıyor. Keşke öyle olsaydı valla çalışmaya gerek yok, süper iyi ol, salondaki gümüşlerden bulgur çıksın.